Przewlekła niewydolność żylna (w skrócie – PNŻ) jest uważana za chorobę cywilizacyjną, a kryje się tutaj przewlekła niewydolność żylna, ale także możliwość wystąpienia żylaków kończyn dolnych.

Osoby wykonujące pracę zawodową w pozycji siedzącej i stojącej narażone są na ryzyko niewydolności żylnej kończyn dolnych, jednak wczesna profilaktyka pozwala zmniejszyć to ryzyko.

Jeśli ktoś byłby ciekawy jak z medycznego punktu widzenia powstaje PNŻ i z jakiej patologii wynika – postarałam się wyjaśnić to w najbardziej przystępny sposób. Jest to zaburzenie czynności układu żylnego kończyn dolnych wywołanego niewydolnością zastawek żylnych. Sprawnie działające zastawki żylne sprawiają, że krew płynie tylko w kierunku serca – zapobiegają cofaniu się krwi ku do kończyn dolnych. Jeśli jednak cofająca się krew zalega w kończynach to żyły, ale ją pomieścić rozciągają się I poszerzają.

Do czynników ryzyka rozwoju przewlekłej niewydolności żylnej zalicza się :
• wiek
• płeć żeńska
• genetyczne uwarunkowane
• przebyte ciąże i porody
• praca w pozycji siedzącej lub stojącej
• otyłość;
• nadciśnienie tętnicze
• przewlekłe zaparcia
• mała aktywność fizyczna
• stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych
• palenie tytoniu
• noszenie obciskającej, utrudniającej poruszanie odzieży

Objawy choroby zależą głównie od stopnia jej zaawansowania, a początkowo bardzo często nie daje objawów.
Pierwszą oznaką bywa uczucie dyskomfortu i tzw. “ciężkich nóg” narastające szczególnie pod koniec dnia. Pojawia się uczucie rozpierania i palenia w nogach oraz bolesne kurcze łydek. Po czasie mogą pojawić się piekące bóle i uczucie mrowienia łydek, mogą powstawać obrzęki I tzw. pajączki śródskórne. Pojawiają się żylaki- kręte wybrzuszenia o niebieskiej barwie będące trwałymi rozszerzeniami żyły. W zaawansowanym stadium choroby mogą powstawać owrzodzenia, które często ulegają zakażeniom bakteryjnym.

Zalecanym leczeniem w pierwszym stadium choroby stosuje się leczenie zachowawcze.
• terapię uciskową – pończochy elastyczne są dostępne w 4 klasach ucisku, a wybór rozmiaru powinien być oparty na wymiarowaniu w ustalonych miejscach kończyn i dokonany przez specjalistę
• fizykoterapia – masaż ręczny, ręczny drenaż limfatyczny, przerywany
ucisk pneumatyczny
• aktywność fizyczna- wpływa ona na obniżenie ciśnienia żylnego, zwiększa powrót żylny oraz zwiększa sprawność układów mięśniowego. Pozytywny wpływ przynoszą: spacerowanie, jogging w obuwiu tłumiącym wstrząsy, chodzenie w wodzie, pływanie, jazda na rowerze, czy taniec. Istotną rolę odgrywają codzienne ćwiczenia kończyn dolnych.

Aktywność fizyczna wpływa na pobudzenie tzw. pompy mięśniowej- wywołane skurcze
mięśni kończyn dolnych wpływają na pobudzenie krążenia żylnego. Ćwiczenia należy
wykonywać 3 razy w tygodniu po 30 minut.  Chcąc poprawić ukrwienie żylne możemy zastosować ćwiczenia, które możemy wykonać w domu, takie jak:
• marsz w miejscu we wzrastającym tempie, z unoszeniem wysoko kolan
• stanie na przemian na palcach i na piętach z rękami opuszczonymi wzdłuż tułowia
• leżąc na plecach z nogami wyprostowanymi w kolanach wykonywanie tzw. nożyc
pionowych, nożyc poprzecznych lub zataczanie stopami kółeczek najpierw w jedną, potem
w drugą stronę
• w pozycji leżącej na plecach wykonywanie nogami rowerka, zarówno „jadąc” do przodu,
jak i w przeciwna stronę

Na koniec przedstawię proste nawyki na każdy dzień, które umożliwią dbanie o profilaktykę przeciw chorobie zakrzepowo-zatorowej I które powinniśmy wprowadzić do swojego życia:
• należy wypoczywać z nogami uniesionymi o 10-15 cm ponad poziom serca, zarówno
podczas siedzenia, leżenia czy spania, a wieczorem wykonać masaż nóg od palców stóp do
pachwin (zawsze w kierunku serca)
• odpowiednie oddychanie wspomaga krążenie krwi – wskazane są długie i głębokie
wdechy.
• podczas stania (np. w kolejce) można wykonywać małe kroki, przestępować z nogi na
nogę a podczas siedzenia (np. przed komputerem, telewizorem) robić częste,
kilkuminutowe przerwy na ćwiczenia nóg, czy krótki spacer
• w czasie urlopu dobrze jest chodzić boso po trawie, piasku, spacerować brzegiem morza i
brodzić w chłodnej wodzie
• udając się w długą podróż samolotem należy założyć swobodne, nieuciskające ubranie,
pić jak najwięcej wody i wystrzegać się kawy i alkoholu, które powodują odwodnienie i
zagęszczenie krwi; jeśli jest to tylko możliwe należy wstać i pospacerować między
fotelami, a siedząc w fotelu, jak najczęściej poruszać stopami. Jako ciekawostkę dodam, że w niektórych liniach
lotniczych w czasie podróży wyświetlane są programy ćwiczeń poprawiające krążenie
żylne.

 

Viktoria SKRZYPIEC