Coraz częściej spotykamy młodych pacjentów z udarem mózgu, czy zawałem serca. Coraz więcej osób cierpi na przewlekłą niewydolność serca, co spowodowane jest wieloma czynnikami, między innymi wady serca, wady zastawek, zaburzenia rytmu serca, czy używki.

Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich zmagacie się z tym schorzeniem to poniżej zostały zebrane najważniejsze zalecenia medyczne dla chorego z przewlekłą niewydolnością serca.

1. Konieczne jest regularne stosowanie przepisanych leków i w razie JAKICHKOLWIEK skutków ubocznych, wątpliwości czy niepokojących objawów zgłosić się do lekarza.
2. Chory nie powinien samowolnie zażywać jakichkolwiek leków, także tych dostępnych bez recepty (w tym środków przeciwbólowych – przeciwzapalnych, czyli popularnych NLPZ).
3. Kontrola masy ciała – codziennie rano po oddaniu moczu. W przypadku wystąpienia nagłego niespodziewanego przyrostu wagi o więcej niż 2-3 kg w ciągu 3 dni konieczne jest powiadomienie lekarza. W przypadku utrzymującego się przyrostu masy ciała, dostosowanie dawki leku moczopędnego po uzgodnieniu z personelem medycznym. W przypadku chorych otyłych, należy dążyć do zmniejszenia wagi ciała. U chorych z niedowagą wskazany jest przyrost masy ciała bez jednoczesnego występowania obrzęków.
4. Zakaz palenia tytoniu bezwzględnie obowiązuje wszystkich. Palenie może stanowić przeciwwskazanie do zalecanego u niektórych chorych zabiegu przeszczepu serca.
5. Zmiany w diecie są naprawdę istotne. Modyfikacja diety u chorych z niewydolnością krążenia ma na celu osiągnięcie odpowiedniej wagi, unikanie produktów szkodliwych oraz zmianę nawyków żywieniowych. Wskazane jest zastosowanie w miarę możliwości zróżnicowanej diety z ograniczeniem potraw tłustych, ze zwiększoną ilością warzyw i owoców.

6. Ograniczenie spożycia soli – zalecana jej ilość u większości chorych nie powinna przekraczać 2g dziennie. Wyjątkiem są pacjenci u których badaniami laboratoryjnymi stwierdzono zbyt niskie stężenie sodu – po konsultacji z lekarzem prowadzącym nie wymagają oni tak dużego ograniczenia spożywania soli.
7. Chorym z zaawansowaną niewydolnością serca zaleca się ograniczenie ilości przyjmowanych płynów do 1,5-2 litrów w ciągu doby.
8. Częstym problemem są, wynikające z diety i przyjmowania leków (szczególnie mocząpędnych nieoszczędzających elektrolitów) zmiany stężenia potasu w surowicy krwi. Objawami jego spadku mogą być: męczliwość, ogólne osłabienie, silne pragnienie, wydalanie nadmiernych ilości moczu oraz zaburzenia rytmu serca odczuwane przez pacjenta. Nadmierna zwyżka stężenia potasu powoduje podobnie osłabienie, ale także może spowodować porażenie mięśni, uczucie mrowienia i splątanie, a także prowadzić może do nadmiernego zwolnienia akcji serca. Wystąpienie wszystkich tych objawów powinno być powodem konsultacji z lekarzem prowadzącym, a w przypadkach nagłych i niepkojących – powodem natychmiastowej wizyty u lekarza.
9. Spożycie alkoholu zmniejsza kurczliwość mięśnia sercowego, podwyższa ciśnienie tętnicze oraz zwiększa ryzyko występowania zaburzeń rytmu serca. Nie zaleca się spożywania alkoholu, a w przypadku alkoholowego uszkodzenia mięśnia serowego należy przestrzegać całkowitego zakazu jego spożywania.
10 Aktywność fizyczna powinna być dostosowana do chorego i jego stanu ogólnego. Wskazane jest stosowanie regularnego umiarkowanego wysiłku fizycznego u chorych z objawami niewydolności krążenia aż do III stopnia wg skali NYHA (dolegliwości pojawiające się przy czynnościach samoobsługi, przejściu mniej niż 100metrów / I piętra) – decyzję o zakresie stosowanej aktywności podejmuje lekarz prowadzący. Należy unikać ćwiczeń wymagających dużego wydatku energetycznego. Nie wolno także podejmować wysiłku fizycznego, jeśli odczuwalne jest pogorszenie stanu zdrowia, zmniejszona tolerancji wysiłku lub nasilenie duszności, czy obrzęków w okresie ostatnich pięciu dni
11. Podróże. Chorzy z objawami niewydolności krążenia w klasie I i II wg NYHA (objawy przy dużym wysiłku fizycznym – NYHA I lub NYHA II, czyli objawy duszności przy przejściu więcej niż 200m, mniej więcej drugie pięter) mogą podróżować samolotem. W klasie III wg NYHA mogą wymagać w trakcie podróży podawania tlenu. Chorzy z objawami niewydolności krążenia w spoczynku (klasa IV wg NYHA) w trakcie lotu wymagają podania tlenu oraz konieczna jest wykwalifikowana opieka medyczna. Chorym z niewydolnością serca odradza się wyjazdy do miejsc położonych na większych wysokościach oscylujących w graniach 1500-2000m n.p.m. oraz w miejsca bardzo ciepłe lub o dużej wilgotności. Chorzy z objawami niewydolności krążenia nie powinni zawodowo prowadzić pojazdów ciężarowych.

01

12. U chorych z niewydolnością krążenia problemy seksualne występują często i należy o tym rozmawiać. Nie ma specjalnych ograniczeń we współżyciu płciowym, jednakże u chorych w klasie NYHA III i IV istnieje umiarkowane ryzyko wystąpienia pogorszenia samopoczucia, kołatanie serca i duszności. Wystąpienie objawów jest najbardziej prawdopodobne po gorącej kąpieli oraz z pełnym żołądkiem. Nitraty (nitrogliceryna i pochodne) mogą być używane jako środek zapobiegający bólom wieńcowym i dusznościom w trakcie współżycia. Nie wolno jednakże ich stosować w okresie 24 godzin przed i po użyciu środków poprawiających wzwód (np. Viagra, Maxigra). Użycie tych ostatnich środków nie jest wskazane u chorych z zaawansowaną niewydolnością krążenia. O możliwości zażycia leków, nawet nitrogliceryny zapobiegawczo, zawsze decyduje lekarz w oparciu o indywidualny przebieg choroby pacjenta.
13. Problemy psychologiczne w sposób istotny mają wpływ na przebieg i leczenie niewydolności krążenia. Stres powoduje niekorzystne przyspieszenie bicia serca, oddychania oraz podnosi ciśnienie krwi. Wszystko to niepotrzebnie obciąża niewydolne już serce, więc z tego powodu wskazana może być pomoc psychologa, a nierzadko psychiatry w celu zmniejszenia objawów.

Viktoria SKRZYPIEC