Temat edukacji pacjenta jest dla mnie tematem niezwykle istotnym, ponieważ w każdej pracy pielęgniarka ma kontakt z pacjentem z cukrzycą, który może nie tylko zadawać wiele pytań, ale i oczekiwać wsparcia ze strony personelu pielęgniarskiego. Do naszych zadań poza udziałem w procesie leczenia, diagnostyki, pielęgnacji, ocenie biopsychospołecznej stanu chorego jest także jego edukacja. Prawidłowe wyedukowanie pacjenta i podjęcie starań, aby przekazana wiedza została nie tylko zrozumiana, ale i zapamiętana jest jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na powodzenie procesu leczenia.

Cukrzyca jest powszechną chorobą metaboliczną charakteryzująca się defektem wydzielania i działania insuliny. Powoduje to hiperglikemię. Przewlekła hiperglikemia przyczynia się uszkodzenia I zaburzenia czynności organów. Ostatecznie może doprowadzić do ich niewydolności.

Brak bądź niedobór insuliny powoduje, że glukoza będąca podstawowym nośnikiem energii nie jest w stanie przenikać do komórek i krąży we krwi – stąd hiperglikemia. Z tym stanem wiąże się wiele objawów charakteryzujących cukrzycę:

• polidypsja, czyli nadmierne pragnienie i przyjmowanie płynów
• poliuria – nadmierne wydalanie moczu w ciągu dobry
• odwodnienie (spowodowane wspomnianym wielomoczem)
• wahania masy ciała
• osłabienie
• nawracające infekcje
• wzmożone łaknienie
• pogorszenie jakości widzenia
• senność
• drętwienia dłoni i stóp
• glikozuria, czyli stan, gdy glukoza przenika do moczu

Chciałabym wspomnieć o tym w jaki sposób rozpoznać cukrzycę i jakie są kryteria jej rozpoznania, aby choć w minimalnym stopniu wpłynąć na ilość profilaktycznie badających się osób. Ogromnie zachęcam do badania poziomu glikemii we krwi podczas kontrolnych badań krwi – bez skierowania od lekarza POZ, które naprawdę nie trudno dostać można zbadać się prywatnie, a koszt takiego badania to nie całe dziesięć złotych.

Kryteria rozpoznania cukrzycy

• oznaczenie stężenia glukozy w osoczu krwi żylnej podczas dowolnego momentu dnia, czyli tak zwanej glikemii przygodnej w przypadku występowania objawów hiperglikemii – ≥ 200 mg/dl (≥ 11,1 mmol/l)
• podczas, gdy glikemia przygodna < 200 mg/dl (< 11,1 mmol/l), ale nie występują objawy hiperglikemii to należy 2-krotny wynik powyżej 200mg uznać za podstawę do rozpoznania cukrzycy (każde oznaczenie należy wykonać innego dnia)
• oznaczyć glikemię na czczo, gdy 2-krotnie wyniesie ≥ 126 mg/dl (≥ 7,0 mmol/l) podczas gdy pomiar glikemii na czczo wyniesie 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l), a także wówczas, gdy przy glikemii na czczo poniżej 100 mg/dl (5,6 mmol/l) jest podejrzenie cukrzycy, należy wykonać doustny test tolerancji glukozy, gdzie wynik po dwóch godzinach powyżej 200mg/dl oznacza cukrzycę

Mówiąc prościej – gdy podczas badania na czczo wyjdzie Wam wyższa lub równa wartości 126 to powtarzamy badanie i gdy znów wynik będzie podobny – mamy cukrzycę. Gdy na czczo bądź w którymkolwiek momencie dnia (nawet i pół godziny po posiłku) wyjdzie nam wartość równa lub wyższa 200 i odczuwamy którykolwiek z wyżej wymienionych objawów cukrzycy – mamy cukrzycę.

Cukrzyca to nie koniec świata, choć nie wolno lekceważyć jej objawów, a do procesu leczenia podejść z należytą powagą. Cukrzycę da się świetnie kontrolować, z cukrzycą można żyć i podbijać świat, ale trzeba być świadomym diabetykiem, a przede wszystkim tą cukrzycę rozpoznać.

 

Viktoria SKRZYPIEC